{"id":1545,"date":"2022-10-08T20:34:25","date_gmt":"2022-10-08T20:34:25","guid":{"rendered":"https:\/\/romanigodi.org\/?p=1545"},"modified":"2025-11-21T10:48:25","modified_gmt":"2025-11-21T10:48:25","slug":"bulgaristan-romanlari-4-kalderasha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/romanigodi.org\/?p=1545","title":{"rendered":"Bulgaristan Romanlar\u0131-4 Kalderasha"},"content":{"rendered":"<p><span id=\"page54R_mcid14\" class=\"markedContent\"><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\"><strong>Bulgaristanl\u0131 Romanlar<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n<p><span id=\"page54R_mcid14\" class=\"markedContent\"><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Kalderasha<\/span><\/span><\/p>\n<p><span id=\"page54R_mcid15\" class=\"markedContent\"><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Bu toplulu\u011fun ad\u0131 Romen kelimesi kaldera (kazan) dan gelir ve <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">do\u011frudan<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ge\u00e7mi\u015fte<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">erkeklerin<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">geleneksel<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">zanaat\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">olan<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">bak\u0131r <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">i\u015flemecili\u011fi ile ilgili<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">dir. Kalderasha grubuna mensup \u00e7o\u011fu aile 1975<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">&#8211; <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">1976 y\u0131l\u0131na kadar Yugoslavya ve Macaristan&#8217;a kom\u015fu \u00fclkelerde <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">zanaat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekteydi. Genel olarak bug\u00fcn kalderashiler ayr\u0131<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\"> mahallelerde<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">de\u011fil<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u00f6zellikle<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">1989&#8217;dan<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">sonra<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Bulgar<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">n\u00fcfusunun <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">yo\u011fun oldu\u011fu yerlere da\u011f<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r (Varna, Filibe, Sofya). <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Kalderaslar<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">S\u0131rp<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">veya<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Macar<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Roman\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">olarak<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">bilinmektedir<\/span> <span dir=\"ltr\" aria-owns=\"pdfjs_internal_id_56R\">ve <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">muhtemelen en yak\u0131n akrabalar\u0131 Romanya ve \u00e7evresinde ikamet <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">etmektedir. Kalderashiler Romence diline ait kuzey (veya yeni) <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Vlach leh\u00e7esini konu\u015furlar.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span id=\"page54R_mcid16\" class=\"markedContent\">\u00a0<span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Kala<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">yc\u0131<\/span><\/span><span id=\"page54R_mcid17\" class=\"markedContent\"><br role=\"presentation\" \/><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Roman gruplar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131nda Kalayc\u0131 Romanlar\u0131, Daskan <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Roman\u0131, Horahan Roman\u0131 ve Kalderas Romanlar\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r.<\/span><br role=\"presentation\" \/><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Bunun nedeni kuzeydo\u011fu ve g\u00fcneybat\u0131 Bulgaristan&#8217;da ya\u015fayan alt <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">gruplar\u0131n<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">M\u00fcsl\u00fcman<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">olmas\u0131d\u0131r;<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">g\u00fcneybat\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ve<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">orta<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">g\u00fcney<\/span><br role=\"presentation\" \/><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Bulgarista<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">n&#8217;da ya\u015fayanlar (<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Trakya kalaydjileri olarak da bilinir<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">) <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Ortodoks<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Hristiyanlard\u0131r;<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">kuzeybat\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Bulgaristan&#8217;daki<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Kalayc\u0131 <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Romanlar\u0131 ise ge\u00e7mi\u015f M\u00fcsl\u00fcman ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n an\u0131s\u0131na sahiptirler, <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ancak asl\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman gelenek ve geleneklerine g\u00f6re ya\u015famlar\u0131na <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">devam<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">e<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">derler.<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Fakl\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">co\u011frafi<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">b\u00f6lgelerdeki<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">kalayc\u0131lar\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">birle\u015ftiren <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">unsurlar<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">aras\u0131nda;<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">bir<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">b\u00f6lgede<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ya\u015famalar\u0131,<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">geleneksel<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">kalayc\u0131 <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">mesle\u011fini devam ettirmeleri, farkl\u0131 b\u00f6lgelerdeki kalayc\u0131 gruplar\u0131n\u0131n <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Vlaha leh\u00e7esi olmak \u00fczere kulland\u0131klar\u0131 dilde \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrk\u00e7e <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">k\u00f6<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">kenli<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">kelimelere<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">sahip<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">olmas\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u015feklinde<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">a\u00e7\u0131klanabilir.<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Dil <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">benzerli\u011fine ra\u011fmen Trakyal\u0131 kalayc\u0131lar ve di\u011fer kalayc\u0131lar farkl\u0131 <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">dini ba\u011fl\u0131l\u0131klar nedeniyle birbirleriyle evlenmezler.<\/span><\/span><span id=\"page54R_mcid18\" class=\"markedContent\"><\/span><span id=\"page54R_mcid19\" class=\"markedContent\"><br role=\"presentation\" \/>\u00a0<span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Rudari \/ Ludari<\/span><\/span><span id=\"page54R_mcid20\" class=\"markedContent\"><br role=\"presentation\" \/><\/span><\/p>\n<p><span id=\"page54R_mcid20\" class=\"markedContent\"><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u00c7o\u011funlukla Filibe, Stara Zagora, Nova Zagora, Burgaz, Varna<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">, <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Dobri\u00e7, Veliko Tarnovo ve Pleven&#8217;in k\u0131rsal b\u00f6lgelerinde \u00e7evredeki <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">n\u00fcfusun<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Romen<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u00e7ingeneleri<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">olarak<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">gruptur.<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Bu <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">toplulu\u011fun temsilcileri yerel leh\u00e7eye ba\u011fl\u0131 olarak kendilerini rudari <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">veya ludari olarak adland\u0131r\u0131r. Karakteristik el sanatlar\u0131nda<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">n dolay\u0131 <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u00e7evrelerindeki n\u00fcfus i\u00e7in daha \u00e7ok kopanari ve me\u00e7kari olarak da <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">bilinirler.<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">N\u00fcfus<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">say\u0131m\u0131<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ve<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">sosyolojik<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u00e7al\u0131\u015fmalar<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">s\u0131ras\u0131nda <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">rudari\/rudariler genellikle Romenler, Vlasi veya Bulgarlar olarak <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">tan\u0131mlan\u0131rken,<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">her<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">zaman<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">kendilerini<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Romanlardan<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ay\u0131rmak<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">ta <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">\u0131srarc\u0131d\u0131rlar. Rudari\/ludari Romen leh\u00e7esini kullan\u0131r. Nispeten ayr\u0131 <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">etnik b\u00f6lgelerde ya\u015farken Bulgar toplumunda, e\u011fitim ve istihdam <\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">d\u00fczeyinin<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">a\u00e7\u0131s\u0131ndan<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">en<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">entegre<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">Roman<\/span> <span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">grubudur<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">(Pamporov, 2008: 14<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">&#8211;<\/span><span dir=\"ltr\" role=\"presentation\">17).<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bulgaristanl\u0131 Romanlar Kalderasha Bu toplulu\u011fun ad\u0131 Romen kelimesi kaldera (kazan) dan gelir ve do\u011frudan ge\u00e7mi\u015fte erkeklerin geleneksel zanaat\u0131 olan bak\u0131r i\u015flemecili\u011fi ile ilgilidir. Kalderasha grubuna mensup \u00e7o\u011fu aile 1975&#8211; 1976 y\u0131l\u0131na kadar Yugoslavya ve Macaristan&#8217;a kom\u015fu \u00fclkelerde zanaat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekteydi. Genel olarak bug\u00fcn kalderashiler ayr\u0131 mahallelerde de\u011fil \u00f6zellikle 1989&#8217;dan sonra Bulgar n\u00fcfusunun yo\u011fun oldu\u011fu yerlere da\u011f\u0131lm\u0131\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1538,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-1545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3515,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1545\/revisions\/3515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}