{"id":487,"date":"2022-06-15T11:06:08","date_gmt":"2022-06-15T11:06:08","guid":{"rendered":"https:\/\/romanigodi.org\/?p=487"},"modified":"2025-11-21T09:49:06","modified_gmt":"2025-11-21T09:49:06","slug":"biz-buradayiz-turkiyede-romanlar-ayrimci-uygulamalar-ve-hak-mucadelesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/romanigodi.org\/?p=487","title":{"rendered":"Biz Buraday\u0131z! T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar, Ayr\u0131mc\u0131 Uygulamalar ve Hak M\u00fccadelesi"},"content":{"rendered":"

Yaz\u0131n\u0131n Ad\u0131:<\/strong><\/p>\n

Biz Buraday\u0131z! T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar, Ayr\u0131mc\u0131 Uygulamalar ve Hak M\u00fccadelesi<\/p>\n

Yazar\u0131n Ad\u0131:\u00a0<\/strong><\/p>\n

Ebru Uzpeder, Savelina Danova\/Roussinova, Sevgi \u00d6z\u00e7elik, Sinan G\u00f6k\u00e7en<\/p>\n

\n

“Biz Buraday\u0131z!”<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu kitap, T\u00fcrkiye\u2019de Roman topluluklar\u0131n\u0131n tarihsel, sosyal ve hukuki durumunu ele alan kapsaml\u0131 ve de\u011ferli bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Avrupa Roman Haklar\u0131 Merkezi (ERRC), Helsinki Yurtta\u015flar Derne\u011fi (hYd) ve Edirne Roman Derne\u011fi (EDROM) ortakl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Roman Haklar\u0131n\u0131n Geli\u015ftirilmesi Projesi\u201d<\/strong> kapsam\u0131nda 2008 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kitap, Romanlar\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r T\u00fcrkiye\u2019deki varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen e\u015fit yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131na eri\u015fimde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 yap\u0131sal engellere, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ve d\u0131\u015flanmaya dikkat \u00e7ekmekte; kapsaml\u0131 saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, hukuki analizler ve politika \u00f6nerileriyle hem Roman haklar\u0131 hareketine hem de karar al\u0131c\u0131lara \u00f6nemli katk\u0131lar sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da kitab\u0131n \u00f6ns\u00f6z\u00fcn\u00fc payla\u015f\u0131yoruz. Tam metne eri\u015fmek isterseniz sayfan\u0131n sonunda bulunan ba\u011flant\u0131dan indirebilirsiniz.<\/p>\n

\u00d6ns\u00f6z<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131, tarih boyunca Romanlar ve Roman k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir yer olagelmi\u015ftir; konunun uzman\u0131 baz\u0131 akademisyenlere g\u00f6re, \u0130stanbul\u2019da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Sulukule Mahallesi olarak an\u0131lan b\u00f6lge, Avrupa\u2019n\u0131n ilk Roman yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden biridir. Y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesine dayanan varl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar hen\u00fcz toplumun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak kabul g\u00f6rmemekte ve temel haklar\u0131n\u0131 di\u011fer vatanda\u015flarla e\u015fde\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcde kullanabilme yolunda ciddi engellerle kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131r. Son y\u0131llarda, temel insan haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, Avrupa Birli\u011fi \u00fcyeli\u011fi s\u00fcrecinde T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6nemli bir konu olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131ksa da, Romanlar\u0131n haklar\u0131 bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri olamam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar\u0131 etkileyen insan haklar\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n yeteri derecede g\u00f6ze \u00e7arpmamas\u0131na ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli sebepler tart\u0131\u015f\u0131labilir. \u00d6ncelikle, bu kitab\u0131n da ortaya koydu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar, toplumun geneli taraf\u0131ndan \u00f6nyarg\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve d\u0131\u015flanmaya maruz kald\u0131klar\u0131 gibi, di\u011fer az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131ndan da benzeri tav\u0131rlar\u0131 g\u00f6rmektedir. \u0130kinci olarak, en az\u0131ndan k\u0131sa bir zaman \u00f6ncesine kadar pek \u00e7ok Roman, hak m\u00fccadelesini devlete ihanet olarak alg\u0131layan milliyet\u00e7i bask\u0131lar sonucunda aktivizmden, \u00f6zellikle de kendi haklar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmek i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Roman Haklar\u0131n\u0131n Geli\u015ftirilmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 proje, Avrupa Roman Haklar\u0131 Merkezi (European Roma Rights Centre – ERRC), Helsinki Yurtta\u015flar Derne\u011fi (hYd) ve Edirne Roman Derne\u011fi (EDROM) ile ortakla\u015fa, Aral\u0131k 2005 \u2013 Nisan 2008 d\u00f6neminde hayata ge\u00e7irildi. Avrupa Komisyonu, A\u00e7\u0131k Toplum Enstit\u00fcs\u00fc T\u00fcrkiye Temsilcili\u011fi ve \u0130sve\u00e7 Uluslararas\u0131 Kalk\u0131nma \u0130\u015fbirli\u011fi Ajans\u0131 (Swedish International Development Cooperation Agency – SIDA) taraf\u0131ndan desteklenen projenin temel hedefleri \u015funlard\u0131:
\n– T\u00fcrkiye\u2019deki Roman topluluklar\u0131n\u0131n sosyal, dilsel, tarihsel ve co\u011frafi profilini \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in g\u00fcvenilebilir bilgi toplamak,
\n– Ayr\u0131mc\u0131 uygulamalarla ve hak ihlalleriyle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fccadele etmeleri i\u00e7in, T\u00fcrkiye\u2019deki Roman derneklerinin ve topluluklar\u0131n\u0131n kapasitelerini art\u0131rmak ve yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurabilmeleri i\u00e7in Roman aktivistlerini y\u00fcreklendirmek,<\/p>\n

– T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 hak ihlallerini sergilemek, stratejik hukuk davalar\u0131 yoluyla Roman haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi amac\u0131yla yerel ve uluslararas\u0131 alanda \u00e7aba g\u00f6stermek,
\n– Roman toplumunun haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak yasal, idari ve siyasi d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in resmi kurumlar\u0131n ilgisini bu konuya \u00e7ekmek ve b\u00f6ylece Romanlar\u0131n temel sosyal ve ekonomik haklara eri\u015fmelerini kolayla\u015ft\u0131rmak.<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede projenin, hem Roman toplumunun yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve Roman derneklerinin T\u00fcrkiye sivil toplum hareketinin bir bile\u015feni olarak yerini almas\u0131, hem de bu konudaki toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve hukuki mekanizmalar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi yolunda bir ad\u0131m olmas\u0131n\u0131 umuyoruz.
\nBiz Buraday\u0131z! isimli bu kitap, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Roman Haklar\u0131n\u0131n Geli\u015ftirilmesi Projesi\u201dnin \u00fcr\u00fcnlerinden biridir. Proje s\u00fcrecinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n verileri ve bu s\u00fcre\u00e7te kazan\u0131lan deneyimlerin yan\u0131 s\u0131ra, proje ortaklar\u0131n\u0131n Roman haklar\u0131 savunuculu\u011fu, sivil toplum de\u011ferlerinin vurgulanmas\u0131, Roman haklar\u0131 hareketinin geli\u015fimi gibi alanlardaki tecr\u00fcbelerini yans\u0131tan bu kitap, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Roman topluluklar\u0131n\u0131n durumlar\u0131n\u0131 sergilemeyi ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 hak ihlallerini dile getirmeyi ama\u00e7l\u0131yor. Romanlar\u0131n haklar ve f\u0131rsatlara e\u015fit olarak eri\u015febilmesini engelleyen hukuki \u00e7er\u00e7eve, ko\u015fullar ve uygulamalar\u0131n genel bir \u00f6zeti de kitab\u0131n temel konular\u0131ndan biri\u2026<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de Roman haklar\u0131yla ilgili sorunlara \u0131\u015f\u0131k tutmay\u0131 hedefleyen ilk yay\u0131nlardan biri olan Biz Buraday\u0131z! her \u015feyden \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Romanlar\u0131, tarihleri, toplumsal \u00f6zellikleri ve kendilerine \u00f6zg\u00fc sorunlar\u0131yla, e\u015fit vatanda\u015flar olarak tasvir etmeyi arzuluyor. Kitab\u0131n genelinde, \u201cRoman\u201d ve \u201c\u00c7ingene\u201d terimleri, yazarlar\u0131n tercihine g\u00f6re, beraberce kullan\u0131ld\u0131. Hangi kelimenin T\u00fcrkiye\u2019deki Roman toplumunu temsil etti\u011fine ili\u015fkin hararetli tart\u0131\u015fman\u0131n bir taraf\u0131, \u201c\u00c7ingene\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne y\u00fcklenen a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, olumsuz ve \u00f6nyarg\u0131l\u0131 anlamlar y\u00fcz\u00fcnden kendilerini b\u00f6yle de\u011fil, \u201cRoman\u201d olarak tan\u0131mlamak taraftar\u0131\u2026 Buna ra\u011fmen di\u011fer yandan, \u201c\u00c7ingene\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131ndan kurtar\u0131p, T\u00fcrkiye\u2019deki t\u00fcm gruplar\u0131 tan\u0131mlayacak tarafs\u0131z bir kelime haline getirmek gerekti\u011fini savunanlar da var\u2026 Kitab\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, T\u00fcrkiye Romanlar\u0131n\u0131n tarihinin k\u0131sa bir \u00f6zetini yap\u0131yor. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm, \u00e7e\u015fitli Roman gruplar\u0131n\u0131n kimliklerini ve k\u00f6kenini anlat\u0131yor. Uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel insan haklar\u0131 belgeleri uyar\u0131nca T\u00fcrkiye\u2019nin sorumluluklar\u0131n\u0131 ve ulusal kanunlar\u0131n bu belgelere uyumunu tart\u0131\u015fan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, T\u00fcrkiye\u2019nin hukuki mevzuat\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 standartlara uygun hale getirme yolundaki baz\u0131 tavsiyeleri de i\u00e7eriyor. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde, saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla belgelenen en ciddi insan haklar\u0131 sorunlar\u0131 \u00f6zetleniyor ve kamu idaresinin Roman toplumuna kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir dizi tavsiye dile getiriliyor. T\u00fcrkiye\u2019de Roman haklar\u0131 hareketinin ve derneklerin geli\u015fimini anlatan be\u015finci b\u00f6l\u00fcmde,projenin ortaklar\u0131ndan biri olan Edirne Roman Derne\u011fi\u2019nin Ba\u015fkan\u0131 Erdin\u00e7 \u00c7eki\u00e7\u2019le yap\u0131lan s\u00f6yle\u015fi, Roman sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerini bekleyen riskleri ve olanaklar\u0131 \u00f6zetlemesi bak\u0131m\u0131ndan hayli ufuk a\u00e7\u0131c\u0131\u2026 Alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm, T\u00fcrkiye\u2019deki milliyet\u00e7i fikirlerin geli\u015fimini ve T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin Romanlar \u00fczerindeki etkisini tart\u0131\u015f\u0131yor. Son olarak yedinci b\u00f6l\u00fcm, T\u00fcrkiye Romanlar\u0131 \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f belli ba\u015fl\u0131 eserlere y\u00f6nelik ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f sunuyor.<\/p>\n

Tamam\u0131n\u0131 okumak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a><\/strong><\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada ge\u00e7en ifadeler \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten yazar\u0131n kendisine aittir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yaz\u0131n\u0131n Ad\u0131: Biz Buraday\u0131z! T\u00fcrkiye\u2019de Romanlar, Ayr\u0131mc\u0131 Uygulamalar ve Hak M\u00fccadelesi Yazar\u0131n Ad\u0131:\u00a0 Ebru Uzpeder, Savelina Danova\/Roussinova, Sevgi \u00d6z\u00e7elik, Sinan G\u00f6k\u00e7en “Biz Buraday\u0131z!” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu kitap, T\u00fcrkiye\u2019de Roman topluluklar\u0131n\u0131n tarihsel, sosyal ve hukuki durumunu ele alan kapsaml\u0131 ve de\u011ferli bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Avrupa Roman Haklar\u0131 Merkezi (ERRC), Helsinki Yurtta\u015flar Derne\u011fi (hYd) ve Edirne Roman Derne\u011fi (EDROM) […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":637,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"quote","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-487","post","type-post","status-publish","format-quote","has-post-thumbnail","hentry","category-onerilen-yayinlar","post_format-post-format-quote"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3410,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/487\/revisions\/3410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/romanigodi.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}